Zelulak: gorputzaren adreiluak

Zelulak bizidun unitaterik txikienak dira. Izaki bizidun guztiak zelulaz osotuta daude, etxeak adreiluz osotuta dauden bezala. Izaki bizidun batzuk zelula bakar batez osotuta daude, eta beste batzuk milioika zelulaz. Gizaki heldu baten gorputzean 30.000.000.000.000 zelula inguru daude. Pentsatu zein txikiak diren!

http://www3.gobiernodecanarias.org/medusa/ecoblog/jarrsua/?p=181

Hain txikiak direnez, zelulak ezin dira begi hutsez ikusi, ezta lupa baten bidez ere. Zelulak ikusi ahal izateko, tresna bereziak beharrezkoak dira. Horietako bat mikroskopioa da.

https://sites.google.com/site/alejandromejiarendon111/microscopio

Zelula guztiak ez dira berdinak. Gorputzean duten kokapenaren arabera helburu bat betetzen dute eta, helburu hori bete ahal izateko, moldatu egiten dira. Tamaina eta forma aldatzen dituzte, besteak beste. Burmuineko zelula bat eta hezurreko bat ez dira berdinak.

Gihar zelulak
http://rorasalinas.blogspot.com.es/2008_11_01_archive.html

Neuronak, burmuineko zelulak
http://blogs.robertobalaguer.com/vidasconectadas/?m=200811

Hala ere, nahiz eta gorputzeko zelulen itxura oso desberdina izan, guztiek oinarrizko egitura bera dute. Mintz plasmatiko batez inguratuta daude. Mintzaren barruan zitoplasma izeneko ingurune likidoa dago eta, bertan murgilduta, organulu deitutako egiturak. Organulu mota asko daude, zelula bizirik iraunteko funtzioak betetzen dituztenak: elikatu, hondakinak kanporatu... Zelulek izaki bizidunen funtzio nagusiak betetzen dituztela gogoratu: jaio, hazi, inguruarekin erlazionatu, ugaldu eta hil. Zitoplasmaren barruan zelularen atal oso garrantzitsu bat ere badago: nukleoa. Nukleoa ere mintz batez bananduta dago, eta bertan zelula horren informazio genetikoa gordetzen da.

http://biologiarubenurjc.wordpress.com/2012/03/19/membrana-nucleo-y-citoplasma/

Informazio genetiko hau ADN bezala metatzen da eta, aldi berean, ADNak kromosomak osatzen ditu. Gure gorputzeko zelula guztietako nukleoetan ADN berdina dago. ADNaren barruan gure gorputzari buruzko informazio guztia dago; gure gorputza eraikitzeko jarraibideak bezalakoak dira: altuera, ulearen kolorea, azalaren kolorea, aurpegiaren itxura... Zelula guztiek ez dute informazio guzti hau behar; adibidez, behatzeko hatzazkaleko zelula batentzat zure ulearen koloreari buruzko informazioa ez da oso erabilgarria izango. Hala ere, bertan gordeta dago.

http://www.dicyt.com/viewItem.php?itemId=20429

Nola heltzen da ADNa zure gorputzeko zelula guztietara? ADNan akatsak daudenean, zer gertatzen da?
Erantzunak eta askoz gehiago hurrengo sarreran aurkituko dituzu! Baina irrikaren irrikaz egonezin bazaude, hemen duzu bideo interesgarri bat:

Autobus magikoa: Zelulak